Odtrutka – rekombinowany, nieaktywny „wabik” czynnika Xa (apiksaban, rywaroksaban)
UE – warunkowe pozwolenie na dopuszczenie do obrotu nadal ważne (brak informacji o zawieszeniu lub cofnięciu; stan na 10/2026). USA – od 22.12.2025 wycofany z rynku (FDA: ryzyko przewyższa korzyści). Ustalić dostępność we własnym szpitalu/magazynie.
Przygotowanie: Proszek 200 mg rozpuszczony w 20 ml wody do wstrzykiwań = 10 mg/ml
Krwawienie zagrażające życiu podczas leczenia apiksabanem lub rywaroksabanem
- Apiksaban, ostatnia dawka ≤ 5 mg → niska; > 5 mg i < 8 h → WYSOKA; > 5 mg i ≥ 8 h → niska. Rywaroksaban ≤ 10 mg → niska; > 10 mg i < 8 h → WYSOKA; > 10 mg i ≥ 8 h → niska. Dawka lub czas przyjęcia nieznane – ChPL UE nie podaje zaleceń. Wybór dawki[235]
- 400 mg niska dawka – bolus i.v. z szybkością ok. 30 mg/min[235]Proszek 200 mg rozpuszczony w 20 ml wody do wstrzykiwań = 10 mg/ml · = 40 ml
- 480 mg niska dawka – następnie wlew 4 mg/min przez 120 min[235]Proszek 200 mg rozpuszczony w 20 ml wody do wstrzykiwań = 10 mg/ml · = 48 ml
- 800 mg wysoka dawka – bolus i.v. z szybkością ok. 30 mg/min[235]Proszek 200 mg rozpuszczony w 20 ml wody do wstrzykiwań = 10 mg/ml · = 80 ml
- 960 mg wysoka dawka – następnie wlew 8 mg/min przez 120 min[235]Proszek 200 mg rozpuszczony w 20 ml wody do wstrzykiwań = 10 mg/ml · = 96 ml
European Trauma Guideline 2023 – sugestia (2C) w krwawieniu zagrażającym życiu, zwłaszcza w urazie czaszkowo-mózgowym. ESAIC 2024 – andeksanet i PCC (koncentrat czynników zespołu protrombiny) to równoważne opcje. W samoistnym krwawieniu wewnątrzczaszkowym NCS/SCCM 2026 preferuje 4-czynnikowy PCC (zalecenie warunkowe); ESO/EANS 2025 – tylko u ściśle wyselekcjonowanych pacjentów (więcej powikłań zakrzepowo-zatorowych, brak udowodnionej korzyści czynnościowej w badaniu ANNEXA-I). Niezarejestrowany dla edoksabanu (w tym przypadku PCC).
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stwierdzona reakcja alergiczna na białka chomika
Uwagi
- Powikłania zakrzepowo-zatorowe – ANNEXA-I (krwotok śródmózgowy): zakrzepica 10,3 % vs 5,6 % przy leczeniu standardowym (publikacja z 2024 r.), po ponownej ocenie FDA 14,6 % vs 6,9 %. ChPL UE z 06/2025 uzupełniono o końcowe wyniki ANNEXA-I; z tego powodu wycofany z rynku w USA (22.12.2025).
- Oporność na heparynę – nie podawać przed planowaną heparynizacją (np. krążenie pozaustrojowe, chirurgia naczyniowa) (komunikat do fachowych pracowników ochrony zdrowia 11/2020).
- Komercyjne testy anty-Xa po podaniu nie są miarodajne – nie kierować się nimi w leczeniu (komunikat do fachowych pracowników ochrony zdrowia 06/2020).
- Korzyść > 18 h po ostatnim przyjęciu inhibitora czynnika Xa nie została potwierdzona.
