Przejdź do treści
drdaniel.appMedycyna ratunkowa & Anestezja · Notarzt Dr. Daniel Moje konto Otwórz aplikację
App Store · Google Play

Także jako aplikacja na iPhone'a i Androida

  • AndroidGoogle Play
  • iPhoneApp Store
PL

Adenozyna

Lek przeciwarytmiczny (nukleozyd purynowy, krótkotrwała blokada AV) · dostępne bezpłatnie

Dla personelu medycznego. Informacje nie zastępują oceny lekarskiej w indywidualnym przypadku; wiążące są aktualna ChPL i wymienione wytyczne.

Sprawdzone przez lekarza: Dr. med. univ. Daniel Pehböck, DESA, 01.11.2026

Lek przeciwarytmiczny (nukleozyd purynowy, krótkotrwała blokada AV)

Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS: adenozyna wyłącznie w stabilnym, miarowym, monomorficznym częstoskurczu z szerokimi zespołami QRS bez preekscytacji (ERC 2025). Nie stosować w preekscytacji (np. migotanie przedsionków z preekscytacją), w niemiarowym lub polimorficznym częstoskurczu z szerokimi zespołami QRS ani w niestabilności hemodynamicznej – pacjentów niestabilnych leczyć w pierwszej kolejności elektrycznie (kardiowersja synchronizowana).

Przygotowanie: 3 mg/ml (2 ml = 6 mg)

Miarowy częstoskurcz z wąskimi zespołami QRS (SVT) – dorośli

  • 6 mg i.v. (szybki bolus, natychmiast przepłukać 20 ml NaCl 0,9 %)[1]
    gdy manewry wagalne są nieskuteczne · 3 mg/ml (2 ml = 6 mg) · = 2 ml
  • 12 mg i.v. (szybki bolus)[1]
    2. dawka, jeśli nieskuteczna · 3 mg/ml (2 ml = 6 mg) · = 4 ml
  • 18 mg i.v. (szybki bolus)[1]
    rozważyć 3. dawkę · 3 mg/ml (2 ml = 6 mg) · = 6 ml
  • Rozpocząć od 3 mg, następnie 6 mg, następnie 9–12 mg (zależnie od produktu) w odstępach 1–2 min; nie przewiduje się dawek jednorazowych > 12 mg. i.v. – schemat według niemieckich ChPL[322]

Dostęp dożylny o dużej średnicy, możliwie blisko serca (dół łokciowy), kranik trójdrożny, rejestrować 12-odprowadzeniowe EKG. Według ERC 2025 tylko wtedy, gdy spoczynkowe EKG nie wykazuje preekscytacji. Schemat zależnie od wytycznych lub produktu (6 → 12 → 18 mg albo 3 → 6 → 9–12 mg) – oba są powszechnie stosowane; dawka 18 mg to stosowanie poza zatwierdzonymi warunkami stosowania (off-label) – według ChPL, np. austriackiego produktu adenozyny, po 12 mg nie podaje się kolejnej dawki; przed podaniem 18 mg rozważyć indywidualną tolerancję lub działania niepożądane (ERC 2025).

Częstoskurcz nadkomorowy – dzieci

  • 0,1–0,2 mg/kg i.v./i.o. (szybki bolus, natychmiast przepłukać)[2]
    maks. 6 mg · 1. dawka · 3 mg/ml (2 ml = 6 mg)
  • 0,3 mg/kg i.v./i.o. (szybki bolus)[2]
    maks. 12 mg · 2. dawka najwcześniej po 1 min · 3 mg/ml (2 ml = 6 mg)

Według austriackiej ChPL produktu adenozyny pierwszy bolus 0,1 mg/kg (maks. 6 mg) – górna granica ERC 0,2 mg/kg to stosowanie poza zatwierdzonymi warunkami stosowania (off-label). Według ERC 2025 możliwe kolejne dawki co 1–2 min, zwiększane o 0,05–0,1 mg/kg, do maks. 0,5 mg/kg w dawce jednorazowej. U małych dzieci w razie potrzeby rozcieńczyć (objętość < 0,5 ml trudno dokładnie nabrać).

Adenozyna – Częstoskurcz nadkomorowy – dzieci
mc.0,1–0,2 mg/kg
i.v./i.o. (szybki bolus, natychmiast przepłukać) · 3 mg/ml
0,3 mg/kg
i.v./i.o. (szybki bolus) · 3 mg/ml
3 kg0,3–0,6 mg
0,1–0,2 ml
0,9 mg
0,3 ml
5 kg0,5–1 mg
0,17–0,33 ml
1,5 mg
0,5 ml
10 kg1–2 mg
0,33–0,67 ml
3 mg
1 ml
15 kg1,5–3 mg
0,5–1 ml
4,5 mg
1,5 ml
20 kg2–4 mg
0,67–1,33 ml
6 mg
2 ml
25 kg2,5–5 mg
0,83–1,67 ml
7,5 mg
2,5 ml
30 kg3–6 mg
1–2 ml
9 mg
3 ml
40 kg4–6 mg
1,33–2 ml max
12 mg
4 ml

Przeciwwskazania

  • Blok AV II°/III° lub zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora serca
  • Migotanie/trzepotanie przedsionków z preekscytacją (WPW) – ryzyko szybkiego przewodzenia
  • Astma oskrzelowa lub obturacyjna choroba płuc ze skurczem oskrzeli
  • Zespół wydłużonego QT, ciężka hipotensja, niewyrównana niewydolność serca (ChPL)

Uwagi

  • Okres półtrwania kilka sekund – skuteczna tylko wtedy, gdy bolus podano szybko i przepłukano dostęp.
  • Często przejściowa asystolia/pauzy, zaczerwienienie twarzy (flush), duszność, uczucie ucisku w klatce piersiowej – wcześniej poinformować pacjenta. Defibrylator w gotowości.
  • Zmniejszyć dawkę u pacjentów leczonych dipirydamolem, po przeszczepieniu serca i przy podaniu przez wkłucie centralne; teofilina/kofeina osłabiają działanie.
  • Znaczenie diagnostyczne – ujawnienie trzepotania przedsionków/częstoskurczu przedsionkowego, jeśli częstoskurcz nie ustępuje.
  • Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS – tylko stabilny, miarowy i monomorficzny, bez preekscytacji w spoczynkowym EKG – manewry wagalne i adenozyna (dawkowanie jak wyżej) możliwe przed prokainamidem/amiodaronem, także bez pewnego rozpoznania (ERC 2025, algorytm postępowania w częstoskurczu i tabela 6). Nie w preekscytacji ani w niemiarowym lub polimorficznym częstoskurczu z szerokimi zespołami QRS; niestabilny → kardiowersja synchronizowana; w razie wątpliwości leczyć jak VT.
[1] Soar J, Böttiger BW et al. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Adult Advanced Life Support. Resuscitation 2025;215 Suppl 1:110769 (Korrigendum 2026).
[322] ChPL substancji czynnej (odniesienie do produktu leczniczego w aplikacji).
[2] Djakow J, Turner NM, Skellett S et al. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Paediatric Life Support. Resuscitation 2025;215 Suppl 1:110767.
Sprawdzono: Dr. med. univ. Daniel Pehböck, DESA, 2026-11-01 (niemiecki oryginał)

W całości w aplikacji

W aplikacji obliczenia uwzględniają dokładną masę ciała – do tego 11 rozdziałów, 80+ substancji czynnych i 9 kalkulatorów, także offline.